Yapay zekâ sözlüğü

Ayarları herkese açık paylaşılan model. İsteyen indirip kendi bilgisayarında ya da sunucusunda çalıştırabilir.

Bir hedef verildiğinde adımları kendisi planlayıp araçları kullanarak işi bitiren yapay zekâ. Önemli adımlarda yine senin onayın gerekir.

Bir metinden kişiyi tanıtan bilgileri çıkarıp yerine genel ifadeler koymak. Yapay zekâya vermeden önce yapılır.

Örnek: «Ayşe Hanım dün aradı» yerine «bir müşteri dün aradı».

İki programın birbirine istek gönderip cevap aldığı kapı. Uygulaman yapay zekâyla bu kapıdan konuşur.

API kapısını açan gizli şifre. Kimseyle paylaşma; ele geçen anahtarla senin adına harcama yapılabilir.

Modelin kendi cevap yazmak yerine bir aracı çalıştırmasını istemesi. Hesap makinesi, takvim ya da arama gibi.

Modele işi yapması için tam gereken bilgiyi seçip doğru sırayla vermek. Az bilgi de, gereksiz kalabalık da cevabı bozar.

Modelin aynı anda aklında tutabildiği yazı miktarı. Sohbet çok uzarsa en baştakiler dışarıda kalır.

Modelin eğitim verisinin bittiği gün. Ondan sonra olanları model kendiliğinden bilmez.

Gerçek bir kişinin yüzü ya da sesiyle yapay zekâyla üretilmiş sahte video veya ses. Şaşırtıcı bir kayıt görünce önce kaynağına bak.

Bir modelin ya da tarifin işi ne kadar iyi yaptığını önceden hazırlanmış örneklerle ölçmek. Tahmin yerine deneyle karar verdirir.

Yazıyla eğitilmiş model. Cümlede sıradaki kelimeyi tahmin ede ede cevap yazar.

Cevap vermeden önce adım adım akıl yürüten model. Zor işte daha iyidir ama daha yavaş çalışır.

Modele örnek gösterip hatalarını düzelttirerek ayarlarını oturtma işi. Öğrenme bu aşamada olur.

Bir yazının anlamını sayı listesine çevirmek. Anlamı yakın yazıların sayıları da birbirine yakın çıkar.

Resimle çalışan model. Kimi resme bakıp anlatır, kimi yazıdan yeni resim çizer.

Karıncalı bir ekrandan başlayıp gürültüyü adım adım temizleyerek resim çıkarma yöntemi. Her adımda resim biraz daha netleşir.

Uygulamanın eski sohbetlerden bazı bilgileri saklayıp sonra yeniden modele vermesi. Model kendi başına hatırlamaz; hatırlatılır.

Hazır bir modeli belli bir iş için az sayıda özel örnekle yeniden eğitmek. Genel bilen modeli bir işte usta yapar.

Belli bir sürede gönderebileceğin en fazla istek. Sınırı aşarsan bir süre beklemen istenir.

Bir kişiyi tanımaya yarayan her bilgi. Ad, telefon, adres, kimlik numarası ve fotoğraf bunlardandır.

Ne istediğini düz cümleyle anlatıp kodu yapay zekâya yazdırmak. Çalışıyor diye bırakma; ne yaptığını test et.

Bilgisayara kuralları tek tek yazmak yerine çok örnek göstermek. Bilgisayar kuralı örneklerden kendisi çıkarır.

Örnek: Binlerce kedi fotoğrafı gören program yeni bir kediyi tanır.

Yapay zekâ uygulamalarının başka araçlara ve verilere aynı yolla bağlanması için ortak kurallar. Bir kere bağlanan araç birçok uygulamada çalışır.

Eğitimden çıkan, öğrendiklerini taşıyan program. Ona bir şey verirsin, o da bir cevap üretir.

Tekrar eden bir işi kurala bağlayıp kendiliğinden yaptırmak. Sen bir kere kurarsın, iş her seferinde aynı yolla yürür.

Modelin ilk ve en büyük eğitimi. Çok büyük miktarda yazı okuyup dilin genel kurallarını kapar.

Daha önce hazırlanmış bir sonucu saklayıp tekrar gerekince yeniden hesaplamadan kullanmak. Hem zaman hem masraf kazandırır.

Modelin eğitim verisindeki dengesizliği cevaplarına taşıması. Bazı insan gruplarını hep aynı kalıpla anlatabilir.

Modelin içindeki ayar düğmeleri. Eğitim boyunca bu düğmeler çevrilir, model böylece öğrenir.

Uzun bir belgenin aranabilsin diye bölündüğü küçük dilim. Model bütün kitabı değil, işe yarayan dilimi okur.

Yapay zekâya yazdığın istek ya da talimat. Ne kadar açık yazarsan cevap o kadar işine yarar.

Örnek: Bana kısa bir doğum günü mesajı yaz, samimi olsun.

Bir belgeye ya da siteye gizlenmiş talimatla modeli kandırmaya çalışmak. Model okuduğu yazıdaki emri senin isteğin sanabilir.

Model cevap vermeden önce senin belgelerinden ilgili parçaları bulup ona okutmak. Model böylece kendi bilmediği bilgiyle cevap verir.

Cevabın ne kadar şaşırtıcı olacağını belirleyen ayar. Düşükse cevap hep aynıya yakın, yüksekse daha yaratıcı ve dağınık olur.

Birbirine bağlı çok sayıda küçük hesap biriminden oluşan yapı. Beyindeki sinir hücrelerinden esinlenerek adlandırılmıştır.

Sohbetin en başına konan, her cevapta geçerli kalan kural. Modelin nasıl davranacağını baştan söyler.

Belli bir iş için hazırlanmış talimat ve örnek paketi. Model o işe gelince paketi açıp kullanır.

Bir otomasyonu başlatan olay. Yeni bir e-posta gelmesi ya da saatin belli bir ana gelmesi gibi.

Modelin okuyup yazdığı küçük yazı parçası. Bir kelime bazen tek parça, bazen birkaç parçadır.

Modelin doğru olmayan bir şeyi emin bir dille söylemesi. Kaynak, tarih ve isimleri mutlaka kontrol et.

Embedding sayılarını saklayıp anlamca en yakın parçayı hızla bulan depo. Kelime aynı olmasa da anlam tutarsa bulur.

Bilgisayarın örneklerden öğrenip insan işine benzeyen işler yapması. Yazı yazar, resim tanır, soru cevaplar.

İnternete gitmeden senin cihazında çalışan model. Verin cihazından çıkmaz ama cihazın güçlü olmalı.